İsrail’de eski genelkurmay başkanı Gadi Eisenkot’un Yashar partisi merkezde güçleniyor. Diğer Liderler, radikalizm ve savaş yarışında. Trump, İran ateşkesini 60 gün daha uzatıp, Netanyahu’dan kurtulmayı düşünebilir. İsrail ekonomik iflastan, Ortadoğu bitmeyen savaşlardan kurtulur mu?
İsrail ve Ortadoğu’yu sonu belirsiz kanlı bir savaşa sürükleyen; ABD ile İran’ı karşı karşıya getiren Netanyahu’nun karşısında Gadi Eisenkot güçleniyor.
Annesi ve babası Fas’ta doğan bir göçmen çoğuğu olan Gadi (Kelime anlamı Talihim, Bahtım anlamında olup, Yakup’un Onİki oğlundan birinin ve kabilesinin ismi), 1960 doğumlu. İsrail’in kuzeyindeki Tiberya’da doğdu ve bir oğlu ile iki yeğeni Gazze savaşında öldü. Denizci olarak yetişti, Tarih ve Siyaset Bilimi alanında iki yüksek lisans derecesine sahip. Ehud Barak’ın askeri sekreterliğini yaptıktan sonra genelkurmay başkanı oldu. 7 Ekim sonrası Netanyahu’nun politikalarını eleştirerek istifa etti.
Siyasi yelpazede orta bir yolu temsil eden Gadi, Yashar (DüzYol, DoğruYol anlamında) Partisi’ni kurdu. Savaş, iç çatışma, gerginlik ve yoksulluktan bezmiş orta halk kesimi tarafından gittikçe daha fazla destek görüyor. Oğlu ve iki yeğenini savaşta kaybetmesine rağmen, savaş ve çatışmalara, radikalizme karşı çıkıyor. Din, ırk, mezhep farkı gözetmeyen, adaleti temel alan ve kuvvetler ayrımına inanan bir politikayı savunuyor. Doğu Yahudileri olarak bilinen ve daha çok İslam toplumları ile bir arada yaşama geçmişi bulunan Mizrahi Yahudileri tarafından destekleniyor. Ürdün Vadisi ve Batı Şeria’daki mevcut Yahudi yerleşimlerinin korunması gerektiğini söylerken, Filistin ile iki devletli bir çözüme sıcak bakıyor. Gazze’nin ise tamamen silahsızlandırılması, bölgesel gelişimi için bir liman yapılması görüşünü benimsiyor. Haredim Yahudileri’nin -sadece dini görev yapanlar dışında- askere alınmasının gerektiğini belirtiyor. Halen, Tora öğrenimi gören ve neredeyse gençlik kesiminin yarısına yakınını oluşturan bütün Haredim Yahudileri askerlikten muaf durumdalar.
En son ankette, Netanyahu’nun Likud’u 22 Milletvekili, Gadi’nin Yashar’ı ise 23 Milletvekili olarak en güçlü iktidar adayı olarak ortaya çıktı. Bennet gibi diğer muhalefet partileri ve liderleri ise adeta radikalizm konusunda Netanyahu ile yarışıyor ve bölge ülkelerine karşı askeri tehdit ve saldırıların sürdürüleceğini açıklıyorlar. Seçimler öncesi siyasal iklim bu şekilde olunca, Netanyahu artık Siyonist Birlik hükumetinden bahsetmeye ve kendisi gibi radikalizmi savunanlarla bir ittifak kurma arayışına şimdiden başladı. 120 sandalyeli Knesset’te 61 sandalyelik iktidar çoğunluğunu elde etmek oldukça zor ve bu yüzden İsrail daha uzun yıllar Koalisyon Hükumetleri ile yönetilecek. İsrail kamuoyundaki son yoklamalar, halkın % 93’nün Netanyahu’nun başarısızlığını kabul ettiğini ve % 88’in bu savaşlardan İran’ın zaferle çıktığına inandığını gösteriyor.
Netanyahu seçimlere kalan üç aylık süreçte büyük bir çılgınlık göstermezse artık başbakan olamayacak. Trump ile yaşanan gerilimler, JD Vance’in İsrail eleştirileri, Netanyahu’ya çok şey kaybettirdi. ABD & İran arasındaki 60 günlük ateşkes ve müzakere süreci muhtemeldir ki bir 60 gün daha uzayabilir ve Trump, sorunun kaynağı olan Netanyahu’nun gitmesini bekleyebilir. Bu seçim sürecinde, Gadi’nin şansı oldukça büyük ve seslendirilmese de AIPAC dışındaki ABD elitleri tarafından da önemli bir destek görecek. Pentagon tarafından üstün askerlik nişanı da almış olan eski Asker Gadi Eisenkot, İsrail’i çöküşten ve bölgeyi de ateşten uzaklaştırabilir. Ekonomistlere göre üzeri örtülmeye çalışılan İsrail Ekonomisi iflasın eşiğinde.
